دستگاه کپی دفترتان وسط کار برگه را گیر می اندازد، خط می اندازد یا کپی تاریک تحویل میدهد؟ مشکلات دستگاه کپی تقریبا همیشه از چند نقطه مشخص شروع می شوند: مسیر کاغذ، کارتریج و تونر، یا قطعات چاپ مثل درام و فیوزینگ. در این راهنمای به روز شده ۱۴۰۵، رایج ترین مشکلات را یکی یکی با پاسخ مستقیم و راه حل عملی مرور میکنیم تا بدانید کدام را خودتان حل کنید و کدام کار متخصص است.
برای شروع، جدول زیر سه مشکل پرتکرار را با علت احتمالی و اولین اقدام نشان میدهد.
| علامت | علت احتمالی | اولین اقدام |
|---|---|---|
| کاغذ گیر میکند (Paper Jam) | کاغذ نامناسب، کاست کج، غلتک کثیف | کاغذ گیرکرده را کامل خارج و مسیر را تمیز کنید |
| خط عمودی روی برگه | شیشه اسکنر کثیف، درام یا بلید معیوب | شیشه و آینه اسکنر را تمیز کنید |
| کپی تاریک یا کمرنگ | تنظیم تراکم تونر، عمر درام یا تونر | تراکم تونر را از تنظیمات ریست کنید |
چرا کاغذ در دستگاه کپی گیر میکند؟
گیر کردن کاغذ یا همان Paper Jam شایع ترین مشکل دستگاه کپی است و از خود کاغذ شروع میشود. کاغذ با سایز اشتباه، کاغذ نامرغوب یا مرطوب، و مخصوصا کاغذ دسته دوم و منگنه دار، به راحتی وسط مسیر گیر میکند. منگنه جامانده فقط گیر ساده نمی سازد و میتواند به درام، پرس (Press) و هات رول (Hot Roll) آسیب جدی بزند.

برای رفعش اول دستگاه را باز کنید و کاغذ گیرکرده را آرام و کامل بیرون بکشید. حتی یک تکه کوچک کاغذ نباید داخل بماند. بعد سینی کاغذکش (کاست) را با ترازبندی دقیق ببندید. اگر گیر کردن تکرار میشود، غلتک های هدایت کاغذ و پیکاپ (Pickup) را تمیز کنید. بله، گرد و خاک! پودر تونر و غبار روی همین قطعات می نشیند و کشش کاغذ را خراب میکند. وزن کاغذ هم مهم است و بهترین وزن برای کپی و پرینت بین ۸۰ تا ۱۴۰ گرم است. اگر بعد از همه این ها باز کاغذ گیر میکند، معمولا پای فرسودگی غلتک یا کاست در میان است و وقت سرویس رسیده.
خطوط عمودی روی برگه کپی از کجا میآید؟
خط عمودی روی کپی یکی از دو ریشه را دارد: یا چیزی روی شیشه و آینه اسکنر است، یا یکی از قطعات چاپ خراب شده. قدم اول همیشه ساده است. شیشه اسکنر را با دستمال نرم تمیز کنید و یک کپی تست بگیرید.

اگر خط ماند، سراغ قطعات بروید، چون این یکی از جدی ترین مشکلات دستگاه کپی است. درام و یونیت دولوپر (Developer Unit) وقتی درست کار نکنند خط می اندازند، و اختلال در بلید درام هم خط عمودی طولانی و ممتد روی برگه می سازد. مشکلات فیوزینگ هم گاهی همین علامت را میدهد. این بخش دیگر کار خانگی نیست و تعویض یونیت درام یا بلید باید دست متخصص انجام شود. راهنمای کامل تر این علامت را در مطلب خط افتادن روی برگه پرینت هم آورده ایم که برای کپی و پرینتر مشترک است.
مشکلات کارتریج و تونر دستگاه کپی
کم بودن یا خالی بودن تونر ساده ترین عضو خانواده مشکلات دستگاه کپی است و با شارژ یا تعویض کارتریج حل میشود. اما اگر کارتریج پر است و باز کیفیت بد است، دو مقصر اصلی دارید. اول تونر متفرقه و بی کیفیت که با کد کارخانه تنظیم نشده و خروجی را تاریک یا روشن میکند. دوم ناسازگاری کارتریج با مدل دستگاه، چون بیشتر دستگاه های کپی فقط با کارتریج مشخصی درست کار میکنند و کارتریج اشتباه یعنی افت دائمی کیفیت.
ارور کارتریج هم حساب جداگانه ای دارد. وقتی دستگاه با وجود کارتریج پر، خطای تونر میدهد، معمولا چیپ کارتریج سوخته یا شمارنده اش تمام شده و باید چیپ یا کارتریج تعویض شود.
چرا برگه کپی مچاله یا پلیسه میشود؟
مچاله یا پلیسه شدن برگه هم در فهرست مشکلات دستگاه کپی جای ثابتی دارد و بیشتر از مسیر کاغذ میآید. فید فرسوده، غلتک هایی که از جای اصلی خارج شده اند، رطوبت کاغذ و گاهی مشکلات فیوزینگ، برگه را چروک و پلیسه بیرون می دهند.

اول کاغذ خشک و استاندارد بگذارید. سینی را هم درست تراز کنید. اگر ادامه داشت، فید یا غلتک ها به تعویض نیاز دارند و وضعیت فیوزینگ هم باید بررسی شود. این بخش تشخیص دقیق میخواهد و بهتر است دست به قطعه داغ فیوزینگ نزنید.
کپی تاریک یا بیش از حد روشن
تاریک یا روشن افتادن برگه از آن مشکلات دستگاه کپی است که معمولا به تنظیمات برمی گردد، بدون هیچ خرابی واقعی. کنترل تراکم پودر تونر در تنظیمات به هم خورده. ریستش کنید، درست میشود. اگر تنظیم درست بود و مشکل ماند، عمر درام یا تونر تمام شده یا تونر بی کیفیت داخل دستگاه ریخته شده که در هر دو حالت تعویض جواب است.
لکه و نقطه های پراکنده روی برگه
نقطه هایی که در هر کپی دقیقا همان جای قبلی می افتند، یعنی لکه یا گرد و خاک روی شیشه و آینه اسکنر. با تمیز کردن حل می شود. اما اگر نقطه ها جای ثابتی ندارند یا با تمیزکاری نمی روند، درام (Drum) دچار اختلال شده و تعویضش مشکل را جمع میکند.
مشکلات برقی، نرم افزاری و مکانیکی کپی
یک دسته از مشکلات دستگاه کپی هم به برق و نرم افزار برمی گردد. قطع و وصل ناگهانی برق به برد اصلی (Main Board) و منبع تغذیه آسیب میزند، پس اگر برق محل کارتان نوسان دارد، محافظ برق برای دستگاه کپی سرمایه گذاری کوچکی است که جلوی خرابی بزرگ را میگیرد. شناخته نشدن دستگاه توسط کامپیوتر هم از کابل شل یا درایور کهنه است و با نصب درایور تازه از سایت سازنده رفع میشود. صدای غیرعادی مکانیکی هم معمولا رد پای کارتریج متفرقه یا شارژ غیراصولی است که به چرخ دنده ها و موتور فشار می آورد. اگر دستگاه به جای این علامت ها کد خطا نشان میدهد، معنی کدها را در راهنمای ارور پرینتر ببینید.
چه زمانی سراغ تعمیرکار برویم؟
مرز روشن است. تمیزکاری شیشه اسکنر، خارج کردن کاغذ، تنظیم تراکم تونر و تعویض کارتریج کارهای خودتان است. اما درام، بلید، دولوپر، فیوزینگ و برد، قطعات تخصصی اند و دستکاری اشتباهشان هزینه را چند برابر میکند. بهترین بیمه دستگاه هم سرویس دوره ای است.
اگر استفاده تان زیاد است هر ۴ ماه یک بار و اگر کم است هر ۶ ماه یک بار سرویس جنرال بگیرید، یا ساده تر، با رسیدن شمارنده به حدود ۱۰ هزار برگ. تهران پرینتر مرکز تعمیر دستگاه کپی شارپ، توشیبا و ریکو است و کارشناس ما قبل از هر کاری ایراد را رایگان تشخیص میدهد و هزینه را شفاف اعلام میکند. برای مشاوره یا اعزام کارشناس با شماره ۰۲۱۸۸۲۸۷۵۲۱ تماس بگیرید. اگر هم می خواهید اجزای دستگاهتان را بهتر بشناسید، مطلب قطعات دستگاه کپی را ببینید.

سوالات پرتکرار درباره مشکلات دستگاه کپی
کاغذ در دستگاه کپی گیر کرده، چه کار کنم؟
اول کاست را باز کنید و زیر دستگاه را کامل چک کنید تا کاغذی نمانده باشد. بعد کارتریج و یونیت درام را درست خارج کنید و داخل دستگاه را ببینید. در آخر هم درب خروجی را باز کنید و کاغذ را در بیاورید. تکه کاغذ جامانده یعنی گیر بعدی.
کاغذ دائم گیر میکند، مشکل از کجاست؟
دو کار از دست خودتان برمی آید. ورودی و خروجی کاغذکش را با پنبه الکلی تمیز کنید. کاغذ استاندارد و خشک هم بگذارید. اگر باز تکرار شد، غلتک ها فرسوده شده اند و کار به تعویض میرسد که باید متخصص انجام دهد.
دستگاه با کارتریج پر، ارور تونر میدهد. چرا؟
به احتمال زیاد چیپ کارتریج سوخته یا شمارنده اش تمام شده است. تعویض چیپ، شارژ استاندارد یا تعویض کارتریج مشکل را حل میکند.
تنظیمات دستگاه کپی به هم ریخته، از کجا شروع کنم؟
در منوی تنظیمات، سایز کاغذ را چک کنید. بعد کانتراست و کیفیت چاپ. بعد انتخاب کاست. اگر کاغذ A4 را در کاست دستی گذاشته اید، انتخاب کاست هم باید روی همان باشد و جهت عمودی یا افقی کاغذ درست تنظیم شده باشد.
جمع بندی
مشکلات رایج دستگاه کپی از گیر کردن کاغذ و خط عمودی تا کپی تاریک و ارور کارتریج، بیشترشان ریشه ساده ای دارند: کاغذ نامناسب، آلودگی، تنظیم به هم ریخته یا مصرفی تمام شده. با همین راهنما بخش بزرگی را خودتان جمع میکنید. قطعات تخصصی مثل درام و فیوزینگ را هم به متخصص بسپارید و سرویس دوره ای را جدی بگیرید تا اصلا به خرابی بزرگ نرسید.